دسته: مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

جزئیات جدیدی از لغو پروژه مک پرو و تراشه‌های Extreme اپل فاش شد

جزئیات جدیدی از لغو پروژه مک پرو و تراشه‌های Extreme اپل فاش شد «مارک گرمن»، خبرنگار بلومبرگ، در خبرنامه خود اطلاعات تازه‌ای از استراتژی‌های لغوشده اپل برای کامپیوترهای سری مک پرو فاش کرده است. براساس این گزارش، اپل در مقطعی مشغول توسعه تراشه‌های فوق‌قدرتمند M2 Extreme و M3 Extreme برای استفاده در رایانه‌های مک پرو بوده، اما در نهایت تصمیم گرفت این پروژه‌ها را به‌طور کامل متوقف کند. تراشه‌های سری Extreme به گونه‌ای طراحی شده بودند که دو برابر بیشتر از تراشه‌های سری «اولترا» هسته‌های پردازشی (CPU) و گرافیکی (GPU) داشته باشند. هدف اپل از این اقدام، ارائه توان پردازشی فوق‌العاده بالاتر از نسخه اولترا بود و نام Extreme منطقی‌ترین عنوان تجاری برای محصولی در این سطح محسوب می‌شد. بااین‌حال، گرمن می‌گوید غول فناوری کوپرتینو به دلیل هزینه‌های بسیار بالای تولید و همچنین پیش‌بینی تقاضای محدود برای مک پرو، از عرضه این پردازنده‌ها منصرف شد. لغو برنامه‌های توسعه مک پرو و معرفی مدل‌های مخفی تصمیم اپل تنها به حذف تراشه‌های Extreme محدود نیست، بلکه این شرکت در ماه مارس امسال تولید مک پرو را پس از ۲۰ سال فعالیت مداوم به‌طور کامل متوقف و آن را از وب‌سایت خود حذف کرد. با‌این‌حال، بررسی برنامه‌های داخلی نشان می‌دهد که اپل پیش از این تصمیم، درحال آزمایش دو مدل جدید از مک پرو با نام‌های رمز J170 و J190 بوده که هرگز روانه بازار نشدند. نکته غافلگیرکننده این است که مدل J170 به پردازنده شرکت اینتل مجهز بوده تا بتواند نیازهای خاص برخی از کاربران حرفه‌ای را برطرف کند؛ این آزمایش در شرایطی انجام می‌شد که اپل فرایند گذار به تراشه‌های اختصاصی خود را کلید زده بود. مدل دوم یعنی J190 نیز قرار بود با تراشه M3 Ultra هم‌زمان با مک استودیو در اوایل سال ۲۰۲۵ میلادی عرضه شود. READ آیفون 16 احتمالاً برای استفاده بهتر از سیری، میکروفون پیشرفته‌تری خواهد داشتطبق پیش‌بینی‌ها، اپل دیگر قصدی برای احیای مک پرو ندارد و تمرکز خود را روی رایانه‌های مک استودیو گذاشته است؛ به‌طوری‌که مدل‌های جدید مک استودیو با تراشه M5 Ultra احتمالاً پاییز امسال معرفی خواهند شد.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

کاهش باورنکردنی؛ قیمت کارت گرافیک RTX 5070 در آمازون به ۵۷۹ دلار رسید

شرکت PNY برای کارت گرافیک GeForce RTX 5070 OC در آمازون تخفیف فوق‌العاده‌ای گذاشته است که خرید آن را به‌صرفه می‌کند. The post کاهش باورنکردنی؛ قیمت کارت گرافیک RTX 5070 در آمازون به ۵۷۹ دلار رسید appeared first on دیجیاتو.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

پردازنده‌ Medusa Point ای‌ام‌دی در بنچمارک جدید ۳۵ درصد برتر از نسل قبل ظاهر شد

پردازنده‌ Medusa Point ای‌ام‌دی در بنچمارک جدید ۳۵ درصد برتر از نسل قبل ظاهر شد پردازنده‌های Medusa Point شرکت AMD با معماری Zen 6 درحال پیشرفت هستند و براساس جدیدترین بنچمارک‌های فاش‌شده، عملکردی بسیار سریع‌تر از حد انتظار را به نمایش گذاشته‌اند. این تراشه‌ها که به نظر می‌رسید پیش از این دست‌کم گرفته شده بودند، اکنون با ثبت رکوردهای جدید در آزمون‌های مختلف نشان می‌دهند که AMD به دنبال جهش عملکردی بسیار بالاتری در مقایسه با نسل‌های گذشته است. براساس جدیدترین اطلاعات فاش‌شده در پلتفرم Geekbench، یک نمونه مهندسی از پردازنده‌های Medusa Point با شناسه 100-000001713-33_N روی پلتفرم AMD Plum-MDS1 رویت شده است. این تراشه ۱۰ هسته‌ای و ۲۰ رشته‌ای پیش از این در آزمون تک‌هسته‌ای امتیاز ۳۱۷۴ را کسب کرده بود، اما اکنون در جدیدترین بنچمارک خود موفق به ثبت امتیاز ۳۳۲۹ شده است که بهبود عملکرد ۵ درصدی را نشان می‌دهد. عملکرد پردازنده‌های Medusa Point با ثبت این امتیازات جدید، پردازنده ۱۰ هسته‌ای AMD نسبت به پردازنده‌های ۱۰ هسته‌ای سری Strix Point مانند Ryzen AI 9 365 نزدیک به ۳۵ درصد سریع‌تر عمل می‌کند؛ درحالی‌که در بنچمارک‌های قبلی این اختلاف حدود ۲۹ درصد بود. هرچند گیک‌بنچ همیشه به عنوان معتبرترین پلتفرم برای مقایسه سخت‌افزاری شناخته نمی‌شود، اما دیدگاهی کلی و تقریبی از جایگاه سخت‌افزار جدید در رده‌بندی عملکرد تک‌هسته‌ای و چندهسته‌ای ارائه می‌کند. در بخش عملکرد چندهسته‌ای نیز این نمونه مهندسی با کسب امتیاز ۱۶۵۵۵، بهبود عملکردی نزدیک به ۹ درصد را نسبت به رکورد قبلی خود ثبت کرده است. علاوه‌براین، برای نخستین بار جزئیاتی از فرکانس کاری این پردازنده‌ها فاش شده است که نشان می‌دهد فرکانس این تراشه در مراحل اولیه توسعه، ۳۰۰ مگاهرتز بالاتر از سریع‌ترین پردازنده‌های Strix Point است. بالاترین فرکانس ثبت‌شده در این آزمون ۵.۳۷ گیگاهرتز بوده که رقمی بسیار تحسین‌برانگیز است. با توجه به اینکه چندین ماه تا رونمایی رسمی از این محصولات باقی مانده، انتظار می‌رود در آینده نتایج بیشتری از آنها در پلتفرم‌های معتبرتری مانند Cinebench یا PassMark منتشر شود. READ مدل‌های آیفون 15 پرو ممکن است با قیمت بیشتری روانه بازار شوند

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

نابرابری در اعطای پاداش، ۸۰ درصد کارکنان تراشه‌سازی سامسونگ را به مرز استعفا کشاند

نابرابری در اعطای پاداش، ۸۰ درصد کارکنان تراشه‌سازی سامسونگ را به مرز استعفا کشاند سیاست جدید پرداخت پاداش در سامسونگ، با ایجاد یک طبقه اشرافی از کارکنان در بخش تولید حافظه، خشم و نارضایتی عمیقی را در سایر بخش‌های این شرکت برانگیخته است. این تصمیم تبعیض‌آمیز سبب شده تا رفتارهای اعتراضی شدیدی در میان کارمندان شکل بگیرد؛ برای مثال کارکنان بخش موبایل با لباس‌های یکدست مشکی به نشانه عزاداری در محل کار حاضر شدند و کارمندان بخش تراشه‌سازی نیز تمایل زیادی به استعفا و پیوستن به شرکت‌های رقیب پیدا کرده‌اند. به گزارش Wccftech، جدیدترین نظرسنجی انجام‌شده توسط شاخه تخصصی «اتحادیه کارگری شرکت‌های متحد» که بزرگ‌ترین تشکل کارگری در مجموعه سامسونگ از نظر تعداد اعضا است، آمار جالبی را از وضعیت روانی کارکنان آشکار کرده است. براساس نتایج این نظرسنجی که با مشارکت ۸,۲۹۷ نفر از کارکنان بخش فاندری (تراشه‌سازی) انجام شد، ۸۱.۵ درصد از شرکت‌کنندگان اعلام کرده‌اند که تصمیم قطعی برای ترک این شرکت و مهاجرت به موقعیت‌های شغلی بهتر دارند. در تحلیل‌های آماری و صنعتی، مرز نارضایتی ۶۲ درصدی معمولاً به عنوان وضعیتی بحرانی و بسیار قرمز در نظر گرفته می‌شود. اکنون ثبت آمار بالای ۸۰ درصد در بخش فاندری، بالاترین میزان نارضایتی را در میان بخش‌های مختلف سامسونگ نشان می‌دهد. این وضعیت ناامیدکننده به بخش فاندری محدود نمی‌شود؛ چرا که ۷۵.۴ درصد از کارکنان بخش طراحی تراشه LSI و ۶۰.۶ درصد از مهندسان شاغل در مرکز تحقیق‌وتوسعه نیمه‌رسانا نیز تمایل شدید خود را برای خروج از شرکت ابراز کرده‌اند. این نرخ تمایل به استعفا در بخش حافظه کمتر از ۳۲.۷ درصد ذکر شده که نشان‌دهنده قطب‌بندی شدید رفاهی در درون یک هلدینگ واحد است. READ دو نیم شدن ساچمه تفنگ بادی با چاقوی نظامی [تماشا کنید] تمایل کارکنان تراشه‌سازی سامسونگ به استعفا ریشه اصلی این بحران و شکاف طبقاتی به توافق‌نامه‌ای بازمی‌گردد که سامسونگ در ماه مه سال جاری با کارمندان بخش حافظه امضا کرد. براساس این طرح ویژه عملکرد، کارکنان بخش حافظه مجاز هستند پاداش خاصی معادل ۱۰.۵ درصد از کل سود عملیاتی سالانه این شرکت را میان خود تقسیم کنند. البته شرط فعال‌شدن این بند حمایتی آن است که سود عملیاتی سالانه شرکت در بازه سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ از مرز ۲۰۰ تریلیون وون (۱۳۴ میلیارد دلار) عبور کند و برای سال‌های ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۵ نیز بالای ۱۰۰ تریلیون وون (۶۷ میلیارد دلار) باقی بماند. با توجه به پیش‌بینی تحلیل‌گران وال‌استریت مبنی‌بر دستیابی سامسونگ به سود عملیاتی چشمگیر ۳۰۰ تریلیون وون (معادل ۲۰۰ میلیارد دلار) در سال جاری، سهم هر کارمند در بخش تولید حافظه به‌طور متوسط حدود ۶۰۰ میلیون وون (نزدیک به ۴۰۰ هزار دلار) تنها در قالب پاداش خواهد بود. این درحالی است که کارمندان بخش موبایل این شرکت امسال پاداشی معادل ۶ میلیون وون (حدود ۴ هزار دلار) دریافت خواهند کرد.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

زباله‌های الکترونیکی CRT: بحران پنهان بازیافت مانیتورهای غول‌پیکر شیشه‌ای

زباله‌های الکترونیکی CRT: بحران پنهان بازیافت مانیتورهای غول‌پیکر شیشه‌ای مقدمه: ارواح شیشه‌ای در گورستان‌های تاریک تکنولوژی اگر چشمانتان را ببندید و به دهه 1990 یا اوایل دهه 2000 میلادی سفر کنید، قطعاً آن‌ها را به یاد می‌آورید؛ جعبه‌های پلاستیکی و شیشه‌ای غول‌پیکری که روی میزهای تحریر ما پادشاهی می‌کردند. مانیتورها و تلویزیون‌های CRT (لوله پرتو کاتدی) با آن شکم‌های برآمده، وزن کمرشکن و صدای سوت ریزی که هنگام روشن شدن تولید می‌کردند، نماد ورود بشر به عصر اطلاعات بودند. ما با آن‌ها اولین وب‌سایت‌ها را باز کردیم، در دنیای پیکسلی سوپرماریو غرق شدیم و اخبار جهان را دنبال کردیم. اما این نوستالژی شیرین، یک روی تاریک و به شدت سمی دارد که امروزه به یکی از بزرگترین چالش‌های زیست‌محیطی پنهان تبدیل شده است. امروز در حالی که ما از نمایشگرهای اولد (OLED) با ضخامت چند میلی‌متر استفاده می‌کنیم، میلیون‌ها مانیتور CRT قدیمی در انبارهای متروکه، زیرزمین خانه‌ها و گورستان‌های زباله در سراسر جهان خاک می‌خورند. این هیولاهای خفته، تنها پلاستیک و شیشه بی‌خطر نیستند؛ آن‌ها بمب‌های ساعتیِ حاوی مقادیر وحشتناکی از سرب، کادمیوم و فسفر هستند. داستانی که در ادامه می‌خوانید، روایت یک بحران ژورنالیستی از صنعتی است که پیش از یافتن راهی برای دفن ایمن گذشته، با سرعتی سرسام‌آور به سوی آینده دوید. فصل اول: عصر طلایی جعبه‌های جادویی و آناتومی یک هیولا برای درک ابعاد این فاجعه، ابتدا باید کالبد این غول‌های شیشه‌ای را بشکافیم. تکنولوژی CRT که ریشه‌های آن به اواخر قرن نوزدهم بازمی‌گردد، دهه‌ها استانداردی بلامنازع برای نمایشگرها بود. در سال 2000، فروش مانیتورها و تلویزیون‌های CRT در جهان به رکورد خیره‌کننده 160 میلیون دستگاه در سال رسید. اما درون این جعبه‌ها چه می‌گذشت؟ به زبان ساده، یک مانیتور CRT اساساً یک شتاب‌دهنده ذرات مینیاتوری است. در انتهای این لوله شیشه‌ای خلاء، یک «تفنگ الکترونی» قرار دارد که پرتویی از الکترون‌ها را با سرعت بالا به سمت صفحه نمایش شلیک می‌کند. سطح داخلی صفحه نمایش با مواد فسفری پوشانده شده است که وقتی الکترون‌ها به آن‌ها برخورد می‌کنند، از خود نور ساطع کرده و تصویر را می‌سازند. اما مشکل فنی اینجا بود: شلیک الکترون‌ها با ولتاژ بالا (حدود 20000 تا 30000 ولت)، یک محصول جانبی بسیار خطرناک تولید می‌کند و آن «اشعه ایکس» (X-Ray) است. مهندسان برای محافظت از چشمان و بدن کاربرانی که ساعت‌ها به این صفحات خیره می‌شدند، مجبور بودند یک سپر دفاعی قدرتمند بسازند. راهکار آن‌ها استفاده از سرب بود. READ مانیتور 23.8 اینچی جدید AOC با وضوح 1080p و قیمت 84 دلاری معرفی شدشیشه محافظ لوله پرتو کاتدی به شدت با اکسید سرب آمیخته می‌شد. در یک مانیتور یا تلویزیون رنگی استاندارد 27 اینچی، چیزی بین 2 تا 4 کیلوگرم سرب خالص وجود دارد! سرب یک فلز سنگین و به شدت سمی است که می‌تواند باعث آسیب‌های جبران‌ناپذیر عصبی، کاهش ضریب هوشی در کودکان و اختلالات کلیوی شود. تا زمانی که این مانیتورها سالم روی میز شما هستند، این سرب بی‌خطر است؛ اما وقتی آن‌ها شکسته شوند و در طبیعت رها گردند، داستان به یک تراژدی تبدیل می‌شود. فصل دوم: سقوط یک امپراتوری و آغاز بحران انباشت نقطه عطف تاریخ نمایشگرها در حوالی سال‌های 2007 تا 2010 رقم خورد؛ زمانی که قیمت پنل‌های LCD به شدت سقوط کرد و مصرف‌کنندگان در یک کوچ دسته‌جمعی، مانیتورهای سنگین CRT خود را کنار گذاشتند. ناگهان جهان با کوهی از صدها میلیون دستگاه زباله الکترونیکی روبرو شد که هیچکس نمی‌دانست با آن‌ها چه کند. در ابتدا، شرکت‌های بازیافت تصور می‌کردند که می‌توانند این شیشه‌ها را در یک چرخه اقتصادی «حلقه بسته» (Closed-Loop) بازیافت کنند. ایده این بود: شیشه‌های سرب‌دار مانیتورهای قدیمی را خرد کنیم، ذوب کنیم و به کارخانه‌های تولید CRT بفروشیم تا از آن‌ها مانیتورهای جدید بسازند. این یک مدل تجاری عالی به نظر می‌رسید. در اوایل دهه 2000، شرکت‌هایی در هند، چین و ایالات متحده میلیاردها دلار از این طریق درآمد داشتند. اما مشکل این بود که تقاضا برای مانیتورهای CRT جدید ناگهان به صفر رسید. کارخانه‌های تولیدکننده یکی پس از دیگری تعطیل شدند. با مرگ این صنعت، بازار خرید شیشه‌های بازیافتی سرب‌دار نیز یک‌شبه نابود شد. بازیافت‌کنندگان که تا دیروز برای دریافت این زباله‌ها پول پرداخت می‌کردند، حالا صدها هزار تن شیشه سمی روی دستشان باد کرده بود که هیچ خریداری نداشت. فصل سوم: فاجعه انبارهای ارواح؛ پرونده شرکت Nulife Glass داستان بحران بازیافت CRT، بدون اشاره به رسوایی‌های بزرگ شرکت‌های بازیافتی کامل نمی‌شود. یکی از عجیب‌ترین و تکان‌دهنده‌ترین نمونه‌ها، ماجرای شرکت Nulife Glass در ایالات متحده است. در اوایل دهه 2010، این شرکت با ادعای اینکه تکنولوژی جدیدی برای جداسازی سرب از شیشه در کوره‌های مخصوص اختراع کرده است، میلیون‌ها دلار سرمایه و هزاران تن زباله CRT را از ایالت‌های مختلف آمریکا جمع‌آوری کرد. آن‌ها قول دادند که این کوه زباله را پاکسازی کنند. اما واقعیت اقتصادی بی‌رحم‌تر از این ادعاها بود. هزینه استخراج سرب از شیشه با استفاده از کوره‌های حرارتی با دمای بالا، به مراتب بیشتر از ارزش شیشه و سرب استخراج شده بود. نتیجه چه شد؟ در سال 2016، این شرکت اعلام ورشکستگی کرد. READ سونی از برند گیمینگ InZone به همراه چند مانیتور و هدست‌ برای گیمرها رونمایی کردبازرسان محیط‌زیست وقتی به انبارهای این شرکت در نیویورک و پنسیلوانیا وارد شدند، با صحنه‌ای آخرالزمانی روبرو شدند. کوه‌هایی از شیشه‌های شکسته و لوله‌های کاتدی حاوی میلیون‌ها پوند سرب سمی، در انبارهای تاریک و سوله‌های متروکه تا سقف چیده شده بودند. دولت مجبور شد با صرف میلیون‌ها دلار از بودجه عمومی، این زباله‌های سمی را به سایت‌های دفن زباله مخصوص مواد خطرناک منتقل کند. این تنها یک نمونه از صدها انبار مشابه در سراسر جهان است که به دلیل نبود توجیه اقتصادی، رها شده‌اند. فصل چهارم: گورستان‌های زباله الکترونیکی در قلب آفریقا و آسیا وقتی کشورهای توسعه‌یافته متوجه شدند که بازیافت این غول‌های شیشه‌ای به شدت پرهزینه و خطرناک است، از یک روش غیرقانونی و غیراخلاقی استفاده کردند: صادرات زباله در قالب «کمک‌های خیریه دیجیتال» به کشورهای در حال توسعه. کانتینرها پر از مانیتورهای مستعمل CRT با برچسب تجهیزات دست‌دوم به بنادری در غنا، نیجریه و چین فرستاده شدند. یکی از معروف‌ترین این مقاصد، منطقه «آگبوگبلوشی» (Agbogbloshie) در حومه آکرای غنا بود؛ جایی که به بزرگترین گورستان زباله‌های الکترونیکی جهان تبدیل شد. در این منطقه، کارگران فقیر و حتی کودکان، برای استخراج چند گرم مس از سیم‌پیچ‌های یوغ (Yoke) که در انتهای لوله مانیتور قرار داشت، این دستگاه‌ها را با سنگ می‌شکستند. با هر ضربه سنگ که شیشه خلاء را می‌شکست، غباری از فسفر سمی و ذرات سرب به هوا بلند می‌شد و مستقیم به ریه این کارگران بی‌دفاع می‌رفت. بقایای شیشه‌ای که دیگر ارزشی نداشتند، در طبیعت رها شده یا برای گرم کردن سوزانده می‌شدند که این کار باعث آزاد شدن گازهای سمی در هوا و نشت فلزات سنگین به آب‌های زیرزمینی می‌شد. آزمایش‌های پزشکی انجام شده در سال 2019 روی خاک و خون ساکنان این مناطق نشان داد که سطح سرب در خون کودکان آگبوگبلوشی گاهی تا 40 برابر حد مجاز سازمان بهداشت جهانی است؛ فاجعه‌ای خاموش که بهای ارتقای سیستم‌های کامپیوتری در غرب بود. فصل پنجم: مهندسی معکوس یک کابوس؛ علم بازیافت مدرن آیا امیدی برای رهایی از این ارواح شیشه‌ای وجود دارد؟ حل مشکل زباله‌های CRT نیازمند ترکیبی از مهندسی شیمی پیشرفته و یارانه‌های دولتی است. از منظر فنی، بازیافت مانیتورهای CRT کار بسیار پیچیده‌ای است. READ سازمان تجارت جهانی: هوش مصنوعی تا سال ۲۰۴۰ ارزش تجارت را ۴۰ درصد افزایش می‌دهدیک مانیتور از دو نوع شیشه اصلی تشکیل شده است: شیشه پنل جلویی (که حاوی باریم و استرونتیوم است) و شیشه قیفی شکل پشتی (که حاوی سرب فراوان است). این دو بخش باید با دقت از هم جدا شوند. امروزه معدود کارخانه‌هایی که هنوز در این زمینه فعالیت می‌کنند، از روش‌های مکانیکی دقیق استفاده می‌کنند. آن‌ها ابتدا نوار فلزی دور مانیتور را برمی‌دارند، سپس با استفاده از یک سیم داغ برقی یا لیزر صنعتی، محل اتصال شیشه جلویی و شیشه سربی پشت را با دقت برش می‌دهند. پودر فسفر داخلی با دستگاه‌های مکنده مخصوص (شبیه جاروبرقی‌های صنعتی هپا) تخلیه می‌شود. پس از جداسازی، شیشه سربی خرد شده و در فرآیندی به نام «ذوب گدازآور» (Smelting) وارد کوره‌هایی با دمای بالای 1200 درجه سانتی‌گراد می‌شود. در این دما، مواد شیمیایی خاصی به مذاب اضافه می‌شود تا سرب به صورت بخار جدا شده و در فیلترهای مخصوص جمع‌آوری گردد. شیشه باقی‌مانده نیز در نهایت به عنوان مصالح ساختمانی یا در تولید کاشی و سرامیک استفاده می‌شود. اما همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، این فرآیند به شدت انرژی‌بر است و بدون حمایت‌های مالی دولتی (موسوم به هزینه‌های مدیریت پسماند که از خریداران تجهیزات الکترونیکی جدید اخذ می‌شود)، هیچ توجیه اقتصادی ندارد. نتیجه‌گیری: درس‌هایی از عصر سرب و شیشه مانیتورهای CRT که روزگاری نماد پیشرفت بشر بودند، اکنون به نمادی از کوته‌بینی صنعتی ما تبدیل شده‌اند. داستان زباله‌های الکترونیکی CRT تنها مرثیه‌ای برای تکنولوژی‌های منسوخ شده نیست؛ بلکه یک هشدار بیدارباش و آینه‌ای است که آینده را به ما نشان می‌دهد. امروز در اواسط دهه 2020، ما با اشتیاقی مشابه در حال تولید میلیاردها باتری لیتیوم-یونی برای خودروهای الکتریکی، پنل‌های خورشیدی و گوشی‌های هوشمند هستیم. اگر از فاجعه انبارهای پر از سرب و گورستان‌های زباله در آفریقا درس نگیریم، سه دهه دیگر روزنامه‌نگاران درباره کوه‌های باتری‌های رها شده و زمین‌های آلوده به کبالت و لیتیوم خواهند نوشت. بحران مانیتورهای غول‌پیکر شیشه‌ای به ما آموخت که نوآوری واقعی تنها ساختن ابزارهای سریع‌تر و باریک‌تر نیست، بلکه تفکر درباره چرخه عمر یک محصول از لحظه تولد در کارخانه تا لحظه مرگ در سطل زباله است.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

ام‌اس‌آی بی‌سروصدا چهار کارت گرافیک RTX 5060 با تراشه GB205 معرفی کرد

ام‌اس‌آی بی‌سروصدا چهار کارت گرافیک RTX 5060 با تراشه GB205 معرفی کرد گزارش‌ها نشان می‌دهند این شرکت در تعدادی از کارت‌های گرافیک جدید RTX 5060 خود از نسخه تقلیل‌یافته تراشه گرافیکی GB205 به‌جای GB206 استفاده کرده است. به نظر می‌رسد ام‌اس‌آی هنوز برنامه‌های خود برای سری RTX 50 را به پایان نرسانده و اکنون کارت‌های گرافیک جدیدی مبتنی‌بر پردازنده‌های گرافیکی انویدیا به سبد محصولاتش اضافه کرده است. در نگاه اول، معرفی مدل‌های جدید می‌تواند نشانه‌ای از نزدیک‌شدن زمان عرضه سری RTX 50 Super باشد؛ اما درحال‌حاضر، انویدیا به‌دلیل افزایش قیمت حافظه، فروش سری به‌روزشده و آینده خود را متوقف کرده است. در نتیجه، فعلاً باید به همان مدل‌های موجود از خانواده RTX 50 بسنده کنیم؛ خانواده‌ای که بسیاری از تولیدکنندگان همچنان نسخه‌های تازه‌ای از آن را با طراحی‌های بهبودیافته روانه بازار می‌کنند. در همین راستا، ام‌اس‌آی نیز مجموعه محصولات خود در سری GeForce RTX 50 را با مدل‌های جدیدی گسترش داده است. این محصولات را حساب کاربری @unikoshardware شناسایی کرده است. چهار کارت گرافیک جدید GeForce RTX 5060 در وب‌سایت رسمی ام‌اس‌آی مشاهده شده‌اند که همگی در دسته‌بندی تازه‌ای با عنوان V1 قرار گرفته‌اند. نام‌گذاری V1 به تفاوت مهمی میان این مدل‌های جدید و نسخه‌های فعلی RTX 5060 اشاره دارد. براساس بررسی‌های @unikoshardware، کارت‌های گرافیک جدید RTX 5060 به تراشه GB205 مجهز شده‌اند؛ همان تراشه‌ای که در کارت گرافیک GeForce RTX 5070 نیز به کار می‌رود. بااین‌حال، ام‌اس‌آی از نسخه تقلیل‌یافته GB205 استفاده کرده است تا مشخصات فنی این کارت‌ها با نسخه مرجع و استاندارد RTX 5060 مطابقت داشته باشد؛ مدلی که به‌طور معمول از تراشه گرافیکی GB206 بهره می‌برد. این چهار کارت گرافیک در خانواده‌های VENTUS و GAMING عرضه شده‌اند و نسخه‌های اورکلاک‌شده و غیر اورکلاک‌شده را شامل می‌شوند. مدل‌هایی با نام‌های مشابه از قبل در سبد محصولات ام‌اس‌آی حضور داشتند، اما پسوند V1 تفاوت میان نسخه‌های جدید و مدل‌های قبلی را مشخص می‌کند. READ لنوو Legion 2 Pro در دو پیکربندی جدید در دسترس کاربران قرار می‌گیردهر چهار کارت جدید یک ویژگی مشترک دارند که استفاده آن‌ها از تراشه GB205 را تأیید می‌کند: محل نصب مستطیلی‌شکل هسته پردازنده گرافیکی. این نوع طراحی معمولاً در کارت‌های مبتنی‌بر GB205، ازجمله RTX 5070، دیده می‌شود. در مقابل، نسخه‌های معمولی RTX 5060 از محل نصب مربعی‌شکل برای تراشه گرافیکی استفاده می‌کنند؛ موضوعی که با بررسی مدل‌های موجود در فهرست محصولات ام‌اس‌آی نیز به‌وضوح قابل مشاهده است. به‌جز تغییر تراشه گرافیکی و نوع محل نصب آن، ظاهراً تفاوت دیگری میان کارت‌های RTX 5060 معمولی ام‌اس‌آی و نسخه‌های جدید V1 وجود ندارد. ام‌اس‌آی هنوز قیمت و زمان عرضه این مدل‌های جدید را اعلام نکرده است.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

مدیرعامل سابق اینتل: پردازنده‌های گرافیکی انویدیا را مسخره می‌کردیم

مدیرعامل سابق اینتل: پردازنده‌های گرافیکی انویدیا را مسخره می‌کردیم پت گلسینگر، مدیرعامل سابق اینتل، فاش کرد زمانی که اینتل بر صنعت تراشه تسلط داشت و پردازنده‌های مرکزی پایه اصلی دنیای رایانش محسوب می‌شدند، این شرکت پردازنده‌های گرافیکی انویدیا را به سخره می‌گرفت. گلسینگر همچنین درباره وضعیت اینتل پیش از بازگشت خود، دوران همکاری این شرکت با اپل و تأثیر احتمالی تنش‌ها در تایوان بر اقتصاد جهانی صحبت کرد. مدیرعامل سابق اینتل که درحال‌حاضر ارتباط نزدیکی با شرکت رایانش کوانتومی PsiQuantum دارد، معتقد است رایانش کوانتومی می‌تواند پیش از پایان دهه جاری میلادی، صنایع مختلفی را متحول کند. پت گلسینگر توضیح داد که استیو جابز، بنیان‌گذار اپل، تا چه اندازه آینده‌نگر بود این گفت‌وگو با بحث میان مدیرعامل سابق اینتل و مجری پادکست All-In درباره وضعیت این شرکت پیش از آغاز مدیریت گلسینگر و دوره همکاری آن با اپل شروع شد. گلسینگر از راهبرد اینتل برای پرداخت ۱۰۰ میلیارد دلار سود سهام انتقاد کرد و گفت این تصمیم از سوی مدیرانی با پیشینه تجاری گرفته شده بود، نه مدیرانی با سابقه فنی. او گفت: «در پنج یا شش سال پیش از بازگشت من، اینتل ۱۰۰ میلیارد دلار به سهام‌داران پرداخت کرد.» گلسینگر در ادامه افزود: «برای اینکه ۱۰۰ میلیارد دلار دیگر در ترازنامه داشتم، حاضر بودم هر کاری انجام دهم.» او درباره وضعیت کارخانه‌های اینتل هنگام بازگشت خود نیز گفت: «وقتی به اینتل رسیدم، این شرکت یک دهه بود که کارخانه جدیدی نساخته بود. با خود می‌گویید چطور ممکن است چیزی نسازید؟ چطور ممکن است دستگاه‌های EUV خریداری نکنید؟» به گفته گلسینگر، تنها فردی با پیشینه فنی می‌توانست ضرورت خرید ماشین‌آلات جدید و ساخت کارخانه‌ها را درک کند؛ زیرا شرایط اقتصادی مرتبط با چنین سرمایه‌گذاری‌هایی در ظاهر مساعد نبود. READ تغییر سیاست‌های گوگل در هند؛ استفاده از سرویس‌های پرداخت شخص ثالث در پلی‌استور ممکن می‌شوداو همچنین همکاری خود با استیو جابز، هم‌بنیان‌گذار اپل، را به یاد آورد و از او با صفت‌های «شگفت‌انگیز» و «بی‌رحم» یاد کرد. اپل در سال ۲۰۰۵ تصمیم گرفت برای کامپیوترهای خود به پردازنده‌های اینتل مهاجرت کند و گلسینگر از این تغییر برای نشان‌دادن آینده‌نگری جابز استفاده کرد. او فاش کرد که جابز از مدت‌ها قبل روی روش‌هایی برای انتقال سیستم‌عامل مک از تراشه‌های خانواده PowerPC به پردازنده‌های اینتل کار کرده بود: «اولین گفت‌وگوی خود با استیو درباره انتقال سیستم‌عامل از تراشه Power که پیش از مهاجرت به اینتل استفاده می‌کردند، به پردازنده اینتل را به یاد دارم. ما به توانمندی‌های نرم‌افزاری مرتبط با تراشه‌ها، کامپایلرها و سیستم‌عامل‌های خود بسیار افتخار می‌کردیم. بنابراین گفتیم: استیو، به شما کمک می‌کنیم سیستم‌عامل را به معماری x86 منتقل کنید.» گلسینگر در ادامه گفت: «به یاد دارم که استیو پاسخ داد در چهار نسخه اخیر روی این موضوع کار می‌کنم. او فناوری‌های اصلی داخل اپل را برای اتفاقی که ممکن بود در آینده رخ دهد، آماده کرده بود.» جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، گلسینگر را به یاد استیو جابز می‌اندازد در آن زمان، اینتل رهبر بازار تولید تراشه بود و محصولات آن نیز نقشی اساسی در صنعت رایانش جهان داشتند. گلسینگر هنگام توضیح اینکه مدیران بزرگ چگونه به‌تدریج فناوری‌های بزرگی می‌سازند، رویکرد گذشته اینتل در برابر انویدیا و پردازنده‌های گرافیکی آن را یادآوری کرد. او درباره جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، گفت: «جنسن در آن زمان صرفاً ماشین‌هایی با توان عملیاتی بالا برای رایانش با عملکرد بالا می‌ساخت.» گلسینگر افزود: «زمانی که در اینتل از نظر پردازنده‌های مرکزی در اوج قدرت خود قرار داشتیم، تا حدی ماشین‌های او را به سخره می‌گرفتیم. می‌گفتیم این‌ها دستگاه‌های گرافیکی هستند و تعدادی گیمر می‌خواهند از چنین محصولاتی استفاده کنند.» READ اپل در دادگاهی علیه VirnetX شکست خورداو توضیح داد که روند بهبود تدریجی محصولات انویدیا باعث شد جنسن هوانگ از برخی جهات به استیو جابز شباهت پیدا کند: «اما وقتی آن‌ها ساخت یک پشته نرم‌افزاری واقعی را برای این محصولات آغاز کردند، شرایط تغییر کرد. CUDA، فناوری SIMT، چندریسمانی و موارد دیگر به‌تدریج کمی بهتر و باز هم بهتر شدند. این رویکرد از بعضی جهات تا حدی شبیه کاری بود که جابز انجام می‌داد.» به گفته گلسینگر، گسترش کاربرد پردازنده‌های گرافیکی و تبدیل‌شدن آن‌ها از محصولاتی صرفاً مخصوص بازی به ابزارهایی برای رایانش با عملکرد بالا، زمانی آغاز شد که «متخصصان عجیب‌وغریب ژاپنی حوزه HPC گفتند شاید بتوانیم این کارت‌های گرافیکی را برداریم و استفاده از آن‌ها را در رایانش با عملکرد بالا آغاز کنیم.» مدیرعامل سابق اینتل معتقد است پیشرفت‌های رایانش کوانتومی بسیار نزدیک هستند یکی از بحث‌های مهم درباره اینتل، توانایی این شرکت برای رقابت با شرکت تایوانی TSMC است. TSMC بزرگ‌ترین تولیدکننده قراردادی تراشه در جهان به شمار می‌رود. گلسینگر گفت زمانی که مدیریت اینتل را برعهده گرفت، TSMC تا پنج برابر اینتل ویفر تولید می‌کرد. او این بار درباره این موضوع صحبت کرد که محاصره تایوان از سوی چین چگونه می‌تواند اقتصاد جهانی را در مدت تنها سه هفته مختل کند: «جزیره تایوان کمتر از سه هفته ذخیره انرژی دارد. دو هفته پیش مقاله مفصلی در وال‌استریت ژورنال درباره این موضوع منتشر شد؛ کمتر از سه هفته ذخیره انرژی. همین مسئله باید لرزه بر اندام همه بیندازد؛ زیرا سه هفته پس از آغاز محاصره، برق جزیره با اختلال گسترده روبه‌رو می‌شود.» او ادامه داد: «وقتی فعالیت یک کارخانه تولید تراشه را متوقف می‌کنید، راه‌اندازی مجدد آن ۹۰ روز زمان می‌برد. تأثیر اقتصادی قطع برق تایوان بر جهان از رکود بزرگ نیز شدیدتر خواهد بود. حتی لازم نیست کار دیگری انجام دهید یا گلوله‌ای شلیک شود. کافی است بگویید بسیار خوب، سه هفته انرژی وجود نخواهد داشت؛ گاز طبیعی مایع یا LNG هم در دسترس نیست، درحالی‌که جزیره با آن اداره می‌شود.» گلسینگر افزود: «این موضوع از نظر من ترسناک است. ما به زنجیره‌های تأمین تاب‌آورتری در ارتباط با این مسئله نیاز داریم.» صرف‌نظر از اینکه چنین محاصره‌ای واقعاً اتفاق می‌افتد یا خیر، مدیرعامل سابق اینتل معتقد است با توجه به اینکه چین طی چهار سال گذشته هفت بار تنگه تایوان را محاصره کرده است، احتمال وقوع یک محاصره دیگر صرفاً یک نظریه نیست. READ انجمن فین‌تک: انحصار مجوز شرکت‌های پرداخت با رأی شورای رقابت شکسته شددرنهایت، گلسینگر که اکنون ارتباط نزدیکی با شرکت PsiQuantum دارد، معتقد است پیشرفت‌های چشمگیر در حوزه رایانش کوانتومی بسیار نزدیک هستند. او گفت: «خواهیم توانست کارهایی را آغاز کنیم که امروز امکان محاسبه آن‌ها وجود ندارد. در شیمی و زیست‌شناسی، مسائلی وجود خواهند داشت که امروزه نمی‌توان آن‌ها را محاسبه کرد. برخی از کاربردهای ساده‌تر نیز به حوزه لجستیک مربوط می‌شوند؛ جایی که می‌توانم بهترین راه‌حل برای رساندن یک کالا به شما را محاسبه کنم.» گلسینگر افزود: «در همین دهه، نتایج برتری کوانتومی را در چندین صنعت مشاهده خواهیم کرد. می‌دانیم چگونه کیوبیت بسازیم، می‌دانیم چگونه خطاهای کیوبیت‌ها را اصلاح کنیم و اکنون الگوریتم‌های مرتبط با رایانش کوانتومی را نیز در اختیار داریم. حالا مسئله صرفاً به توسعه مهندسی در مقیاس وسیع مربوط می‌شود.» او در پایان گفت: «پیش‌بینی من این است که پیش از سال ۲۰۳۰ به نتایج معناداری دست پیدا خواهیم کرد.»

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

انویدیا از پردازنده‌های جدید Jetson Thor برای هوش مصنوعی فیزیکی و ربات‌های انسان‌نما رونمایی کرد

انویدیا از پردازنده‌های جدید Jetson Thor برای هوش مصنوعی فیزیکی و ربات‌های انسان‌نما رونمایی کرد شرکت انویدیا از پردازنده‌های کاملاً جدید خود در خانواده Jetson Thor رونمایی کرد. این پردازنده‌ها که با نام‌های Jetson Thor T3000 و T2000 شناخته می‌شوند، دسترسی به هوش مصنوعی لبه (Edge AI)، ربات‌های انسان‌نما و فناوری‌های رباتیک جریان اصلی را در بازار گسترش خواهند داد. پیش از این و با ورود «جنسن هوانگ» به ژاپن، گمانه‌زنی‌هایی درباره اخبار بزرگ در حوزه هوش مصنوعی فیزیکی مطرح شده بود و اکنون انویدیا با معرفی دو مدل Thor T3000 و T2000 به این انتظارات پاسخ داده است. T3000 و T2000 که بر پایه پلتفرم قدرتمند NVIDIA Jetson AGX Thor توسعه یافته‌اند، برای هدایت اپلیکیشن‌های رباتیک بازار انبوه و هوش مصنوعی لبه در مقیاس بزرگ طراحی شده‌اند. مشخصات فنی انویدیا Jetson Thor T3000 و T2000 مدل Jetson Thor T3000 نسخه بهینه‌شده و ساده‌تر مدل پرچمدار این خانواده یعنی Thor T5000 است. این ماژول توان پردازش هوش مصنوعی خیره‌کننده ۸۶۵ ترافلاپس را در فرمت FP4 ارائه می‌دهد، در‌حالی‌که اندازه و مصرف توان آن تقریباً نصف مدل T5000 است. تراشه Thor T3000 به پردازنده گرافیکی با معماری Blackwell، تا ۸ هسته پردازشی Arm Neoverse، اتصالات 25 GbE و و ۳۲ گیگابایت حافظه رم LPDDR5X با پهنای باند ۲۷۳ گیگابایت‌بر‌ثانیه مجهز شده است. انویدیا ادعا می‌کند T3000 در بارهای کاری چندوجهی مانند مدل‌های زبانی بزرگ (LLM)، مدل‌های بینایی-زبانی (VLM) و مدل‌های پایه جهانی، عملکرد استنتاجی مشابه با T5000 ارائه می‌دهد و با ایجاد یک پلتفرم متوازن، مانع از افزایش هزینه‌های حافظه می‌شود. توان مصرفی این پلتفرم ۷۰ وات است. در سمت دیگر، مدل Jetson Thor T2000 قرار دارد که ۴۰۰ ترافلاپس توان پردازشی FP4 را در کنار ۱۶ گیگابایت حافظه رم ارائه می‌دهد. هدف این پلتفرم، ارائه‌ یک راهکار اقتصادی و سطح‌پایه برای ایجنت‌های هوش مصنوعی بینایی، ربات‌های متحرک خودگردان و عملیات‌های مختلف مبتنی بر هوش مصنوعی است. توان مصرفی این نسخه نیز ۴۰ وات اعلام شده است. با اضافه شدن این دو عضو جدید، نقشه راه محصولات خانواده Jetson AGX Thor کامل شده و تمامی بخش‌ها از کامپیوترهای سطح‌پایه اورین (Orin) تا پلتفرم‌های بالارده Jetson Thor را پوشش می‌دهد. READ دولت کره جنوبی و وضع قوانینی سخت گیرانه در رابطه با امنیت تلفن های هوشمند غول‌های فناوری متعددی از جمله بوستون داینامیکس، آمازون رباتیکس، تسلا، شرکت‌های Agility و Agile Robots از جمله شرکت‌هایی هستند که از این راهکارها برای پیشبرد مرزهای هوش مصنوعی فیزیکی استفاده می‌کنند. انویدیا علاوه‌بر سخت‌افزار، از قابلیت‌های نرم‌افزاری جدیدی تحت عنوان «مهارت‌های ایجنت Jetson» رونمایی کرده است. توسعه‌دهندگان به کمک این ابزار می‌توانند کل پشته نرم‌افزاری را بهینه‌سازی کنند که این امر به صرفه‌جویی بسیار زیاد در مصرف حافظه منجر می‌شود. این بهینه‌سازی به مشتریان اجازه می‌دهد به یک رده سخت‌افزاری (SKU) پایین‌تر کوچ کنند و در هزینه‌ها و مصرف انرژی خود صرفه‌جویی نمایند. انویدیا نمونه‌های متعددی را نشان داده که در آنها، دستگاه Jetson AGX Orin در کاربری‌های صنعتی و انسان‌نما توانسته با کاهش ۵۰ درصدی مصرف حافظه، همان نتایج قبلی را ارائه دهد. ماژول Jetson Thor T3000 از همین ماه در حالت شبیه‌سازی به همراه نسخه ۷.۲.۱ نرم‌افزار JetPack در دسترس خواهد بود، درحالی‌که مدل T2000 در آپدیت‌های نرم‌افزاری آینده ارائه می‌شود. عرضه رسمی و تجاری هر دو ماژول برای سه‌ماهه‌ اول سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

اپل به‌دنبال خرید شرکت‌های سازنده تراشه هوش مصنوعی است

اپل به‌دنبال خرید شرکت‌های سازنده تراشه هوش مصنوعی است براساس گزارش‌های جدید، اپل که معمولاً سابقه خریدهای بزرگ ندارد، اکنون درحال بررسی خرید شرکت‌های فعال در حوزه توسعه تراشه‌های هوش مصنوعی است تا توان پردازشی زیرساخت‌های هوش مصنوعی خود را تقویت کند. گفته می‌شود این شرکت با تولیدکنندگان نیمه‌رسانا و بانکداران درباره خریدهای احتمالی برای ارتقای سرورهای خود وارد مذاکره شده است. به گزارش The Information، اپل در سرورهایی که از تراشه‌های M2 Ultra استفاده می‌کنند، با مشکلات عملکردی مواجه شده است. این تراشه‌ها برای برخی وظایف هوش مصنوعی به کار گرفته می‌شوند، اما پردازش‌های سنگین‌تر، ازجمله برای مدل جمینتای که پشت قابلیت‌های هوش مصنوعی سیری قرار دارد، ظاهراً با استفاده از تراشه‌های انویدیا روی زیرساخت ابری گوگل انجام می‌شود. اپل ظاهراً تلاش کرده از سرورهای اختصاصی خود برای این منظور استفاده کند، اما زیرساخت فعلی این شرکت پاسخگوی نیازها نبوده است. تراشه‌های فعلی اپل پاسخگوی نیاز هوش مصنوعی شرکت نیستند بلومبرگ نیز این هفته گزارش داد که تراشه سرور مبتنی بر M7 Ultra تا سال ۲۰۲۹ آماده نخواهد شد، اما اپل به‌زودی زیرساخت خود را با تراشه‌های M5 Ultra ارتقا می‌دهد. همچنین ظاهراً اپل قصد داشته امسال از تراشه سرور نسل بعدی خود با اسم رمز «Baltra» رونمایی کند، اما این برنامه به تعویق افتاده است. کوپرتینویی‌ها هفته گذشته نیز قراردادی به ارزش ۳۰ میلیارد دلار با برادکام امضا کردند تا از این شرکت تراشه تأمین کنند. تخصص اپل در طراحی تراشه عمدتاً به محصولات مصرفی محدود می‌شود، بنابراین تلاش این شرکت برای جذب توانمندی‌های بیشتر در حوزه تراشه‌های سرور چندان دور از انتظار نیست. اپل در سال ۲۰۰۸ با خرید شرکت PA Semi به ارزش ۲۷۸ میلیون دلار وارد توسعه تراشه‌های اختصاصی شد، اما به‌طور کلی سابقه خریدهای بزرگ ندارد. این شرکت امسال استارتاپ هوش مصنوعی Q.ai را با قیمتی نزدیک به ۲ میلیارد دلار خریداری کرد که پس از خرید ۳ میلیارد دلاری Beats، دومین خرید بزرگ تاریخ اپل محسوب می‌شد. READ در سری آیفون 15 می‌توان حداکثر شارژ باتری را به 80 درصد محدود کردبا توجه به اهمیت روزافزون تراشه‌ها در صنعت هوش مصنوعی، احتمال دارد اپل برای خرید شرکت‌های فعال در این حوزه ناچار به پرداخت مبالغ بالایی شود. البته این شرکت از نظر منابع مالی محدودیتی ندارد؛ زیرا تا پایان ماه مارس، حدود ۴۵.۶ میلیارد دلار وجه نقد و معادل آن در اختیار داشته است.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

مرگ تدریجی قانون مور: وقتی فیزیک کوانتوم به کابوس مهندسان سیلیکون‌ولی تبدیل شد

مرگ تدریجی قانون مور: وقتی فیزیک کوانتوم به کابوس مهندسان سیلیکون‌ولی تبدیل شد مقدمه: ضربان قلبی که جهان مدرن را کوک کرد در تاریخ نوزدهم آوریل سال 1965 میلادی، مجله «الکترونیکس» (Electronics) مقاله‌ای نسبتاً کوتاه از یک مهندس سی و شش ساله به نام گوردون مور (Gordon Moore) منتشر کرد. مور که سه سال بعد شرکت افسانه‌ای اینتل (Intel) را پایه‌گذاری کرد، در این مقاله پیش‌بینی جسورانه‌ای انجام داد: تعداد ترانزیستورهای روی یک مدار مجتمع (Microchip) هر سال (که بعدها به هر 18 تا 24 ماه اصلاح شد) تقریباً 2 برابر خواهد شد، در حالی که هزینه تولید آن‌ها کاهش می‌یابد. این پیش‌بینی ساده، به چیزی بیش از یک نظریه مهندسی تبدیل شد؛ این جمله به «قانون مور» معروف گشت و به عنوان ضربان قلب تپنده سیلیکون‌ولی، مسیر تکامل بشریت را در نیم قرن آینده دیکته کرد. به لطف این قانون بود که ما از کامپیوترهای غول‌پیکری که فضایی به اندازه یک اتاق کامل را اشغال می‌کردند، به گوشی‌های هوشمندی رسیدیم که در جیب جا می‌شوند و قدرت پردازشی میلیاردها برابر بیشتر از کامپیوترهای آپولو 11 دارند. اما هیچ مهمانی‌ای تا ابد ادامه نمی‌یابد. امروز، در اواسط دهه 2020 میلادی، صنعت نیمه‌رسانا با واقعیتی تلخ و گریزناپذیر روبرو شده است. مهندسانی که دهه‌ها با کوچک کردن ترانزیستورها معجزه می‌کردند، اکنون به دیواری سخت به نام «قوانین فیزیک بنیادین» برخورد کرده‌اند. داستان مرگ تدریجی قانون مور، قصه نبرد حماسی ذهن انسان با محدودیت‌های اتمی و کوانتومی است؛ نبردی که در آن، هر نانومتر با خون، عرق و میلیاردها دلار سرمایه فتح می‌شود. فصل اول: عصر طلایی کوچک‌سازی و ترانزیستورهای جادویی برای درک عمق بحران کنونی، باید ابتدا آناتومی یک پردازنده را به زبان ساده بشکافیم. پردازنده کامپیوتر یا گوشی شما، اساساً شهری مینیاتوری متشکل از میلیاردها کلید قطع و وصل جریان برق است. به این کلیدها «ترانزیستور» می‌گویند. وظیفه ترانزیستور بسیار ساده است: روشن بودن (نماد 1) و خاموش بودن (نماد 0). تمام دنیای دیجیتال، از پیام‌های متنی شما تا گرافیک خیره‌کننده بازی‌های ویدیویی و هوش مصنوعی، بر پایه همین صفر و یک‌ها ساخته شده است. در طول چهار دهه، صنعت پردازنده از قانونی به نام «مقیاس‌پذیری دنارد» (Dennard Scaling) پیروی می‌کرد. این قاعده فیزیکی که در سال 1974 مطرح شد، می‌گفت هرچه ترانزیستورها کوچکتر شوند، ولتاژ کمتری برای روشن و خاموش شدن نیاز دارند و در نتیجه، سرعت پردازنده بالا رفته و مصرف انرژی آن بهینه می‌شود. این یک بازی برد-برد مطلق بود. شرکت‌هایی مانند اینتل، ای‌ام‌دی (AMD) و بعدها تی‌اس‌ام‌سی (TSMC)، هر دو سال یک‌بار نسل جدیدی از پردازنده‌ها را با ترانزیستورهای کوچکتر معرفی می‌کردند. از ابعاد میکرومتری در دهه 80، به فناوری‌های 90 نانومتری، 45 نانومتری و در نهایت 14 نانومتری رسیدیم. به نظر می‌رسید مهندسان سیلیکون‌ولی در حال بازی با کدهای تقلب کیهان هستند. اما طبیعت همیشه آخرین حرف را می‌زند. Gordon Moore and Moore's Law فصل دوم: کابوس اتمی و پدیده تونل‌زنی کوانتومی مشکل از جایی شروع شد که ابعاد ترانزیستورها به طرز وحشتناکی به اندازه خود اتم‌ها نزدیک شد. برای درک این مقیاس، در نظر بگیرید که قطر یک تار موی انسان حدود 80000 تا 100000 نانومتر است. امروزه ما در حال صحبت درباره ترانزیستورهایی هستیم که گیت (دروازه کنترل‌کننده جریان الکترون) در آن‌ها تنها چند نانومتر ضخامت دارد؛ یعنی به معنای واقعی کلمه، عرض این دروازه تنها از چند ده اتم سیلیکون تشکیل شده است! READ مدیاتک تراشه Kompanio 900T را برای تبلت‌‌ها و لپ‌تاپ‌ها معرفی کرداینجا بود که مهندسان با پدیده‌ای ترسناک در فیزیک روبرو شدند: «تونل‌زنی کوانتومی» (Quantum Tunneling). در فیزیک کلاسیک، ترانزیستور شبیه به یک شیر آب است. وقتی شیر را می‌بندید (حالت خاموش)، جریان آب متوقف می‌شود. اما در ابعاد زیر 10 نانومتر، فیزیک کلاسیک فرو می‌ریزد و قوانین عجیب مکانیک کوانتوم حاکم می‌شود. در این ابعاد، الکترون‌ها دیگر مانند توپ‌های بیلیارد رفتار نمی‌کنند که به در بسته برخورد کنند و متوقف شوند؛ بلکه آن‌ها طبیعت موجی پیدا می‌کنند. تونل‌زنی کوانتومی به زبان ساده یعنی الکترون با دیدن یک دیوار نازک (گیت ترانزیستور در حالت خاموش)، به جای توقف، از داخل دیوار «تونل» می‌زند و در طرف دیگر ظاهر می‌شود! این یعنی کلید خاموش، دیگر کاملاً خاموش نیست. ترانزیستور شروع به نشتی جریان (Leakage) می‌کند. وقتی شما میلیاردها ترانزیستور در حال نشتی روی یک تراشه به اندازه ناخن انگشت خود داشته باشید، نتیجه یک فاجعه حرارتی است. تراشه به جای پردازش اطلاعات، به یک بخاری برقی مینیاتوری تبدیل می‌شود. این محدودیت فیزیکی، اولین میخ بر تابوت قانون مور بود. Gordon Moore and Moore's Law فصل سوم: دیوار حرارتی و سیلیکون تاریک (Dark Silicon) به دلیل همین نشتی‌های کوانتومی و مقاومت الکتریکی سیم‌های فوق‌باریک مسی در داخل تراشه، پدیده‌ای به نام «دیوار حرارتی» (Thermal Wall) در اوایل دهه 2000 میلادی ظاهر شد. تا پیش از آن، شرکت‌ها با کوچک شدن ترانزیستورها، فرکانس پردازنده (Clock Speed) را به شدت بالا می‌بردند. به سرعت از 1 گیگاهرتز به 2 و 3 گیگاهرتز رسیدیم. اما ناگهان در حدود 4 تا 5 گیگاهرتز، رشد متوقف شد. تراشه‌ها به قدری داغ می‌شدند که اگر با همان سرعت قبلی پیش می‌رفتند، دمای سطح پردازنده از دمای سطح خورشید فراتر می‌رفت! در اینجا مفهوم تلخی به نام «سیلیکون تاریک» (Dark Silicon) متولد شد. READ نسخه آزمایشی فایرفاکس برای لپ‌تاپ‌های ویندوز 10 با پردازنده ARM منتشر شدسیلیکون تاریک به این معناست که اگرچه مهندسان توانسته‌اند میلیاردها ترانزیستور را روی یک چیپ جای دهند، اما نمی‌توانند همه آن‌ها را به طور همزمان روشن کنند، زیرا تراشه از شدت گرما ذوب خواهد شد. بنابراین، در هر لحظه، بخش بزرگی از سیلیکون روی پردازنده باید خاموش (تاریک) بماند تا حرارت دفع شود. این یعنی ما ترانزیستورهای بیشتری داریم، اما نمی‌توانیم از تمام پتانسیل آن‌ها استفاده کنیم. فصل چهارم: معجزه‌های معماری؛ از FinFET تا GAAFET با رسیدن به بن‌بست کوانتومی و حرارتی، مهندسان تسلیم نشدند. آن‌ها معماری تخت (Planar) ترانزیستورها را که از دهه 60 میلادی ثابت بود، دور انداختند و به بعد سوم روی آوردند. در سال 2011، اینتل با معرفی ترانزیستورهای سه‌بعدی به نام FinFET (ترانزیستور اثر میدانی باله‌دار) جهان را شگفت‌زده کرد. در این معماری، کانال عبور الکترون‌ها از حالت یک سطح صاف خارج شد و مانند باله یک کوسه به سمت بالا آمد. گیت کنترل‌کننده توانست این باله را از سه طرف در آغوش بگیرد. این کار باعث شد کنترل بر جریان الکترون‌ها به شدت افزایش یابد و نشتی کوانتومی مهار شود. فناوری FinFET توانست قانون مور را برای یک دهه دیگر زنده نگه دارد و ما را به گره‌های پردازشی 7 و 5 نانومتری رساند. اما در ابعاد 3 نانومتر و کوچکتر، حتی FinFET هم پاسخگو نبود. الکترون‌ها دوباره شروع به فرار کردند. این بار، شرکت‌هایی نظیر سامسونگ و تی‌اس‌ام‌سی به سراغ معماری پیچیده‌تری به نام GAAFET (گیت همه‌جانبه) رفتند. در این روش، کانال‌های عبور الکترون به شکل نوارهای نانومتری درآمده و گیت مانند یک تونل، کاملاً دور تا دور آن‌ها را می‌پوشاند تا الکترون‌ها هیچ راه فراری نداشته باشند. تولید چنین ساختارهای ظریفی در سطح اتمی، یکی از بزرگترین دستاوردهای تاریخ مهندسی بشر محسوب می‌شود. فصل پنجم: قانون دوم مور و دستگاه‌های 300 میلیون دلاری مرگ قانون مور تنها ریشه فیزیکی ندارد؛ بلکه اقتصادی نیز هست. گوردون مور قانونی دوم نیز داشت که کمتر شنیده شده است (معروف به قانون راک). این قانون می‌گوید هزینه ساخت کارخانه‌های تولید تراشه (Fab) هر چهار سال دو برابر می‌شود. امروزه، چاپ ترانزیستورهای 3 نانومتری نیازمند دستگاه‌های فوتولیتوگرافی فرابنفش فرین (EUV) است. تنها یک شرکت در جهان به نام ASML در هلند قادر به ساخت این غول‌های مکانیکی است. هر دستگاه EUV به اندازه یک اتوبوس است، بیش از 100000 قطعه دارد و قیمت آن مرز 300 میلیون دلار را رد کرده است! READ هوآوی چیپست کایرین 970 را عامل برتری خود در مقابل اپل و سامسونگ می داندساخت یک کارخانه جدید تولید پردازنده در لبه تکنولوژی، امروز بین 15 تا 20 میلیارد دلار هزینه دارد. این ارقام نجومی باعث شده تا از ده‌ها شرکت تولیدکننده سیلیکون در دهه 90، امروز تنها سه غول بزرگ در خط مقدم باقی بمانند: TSMC، سامسونگ و اینتل. هزینه تحقیق و توسعه به قدری سرسام‌آور شده که کوچک‌سازی بیشتر، دیگر از نظر اقتصادی برای بسیاری از کاربردها منطقی نیست. فصل ششم: استراتژی‌های بقا در دوران پسا-مور با کند شدن روند کوچک‌سازی، صنعت متوجه شد که اتکا به پردازنده‌های همه‌کاره (CPU) دیگر جوابگو نیست. ما وارد عصر «محاسبات ناهمگن» (Heterogeneous Computing) شده‌ایم. امروزه به جای ساخت یک پردازنده غول‌پیکر و گران‌قیمت یکپارچه، شرکت‌هایی مانند AMD و اینتل از معماری «چیپلت» (Chiplet) استفاده می‌کنند. در این روش، پردازنده بزرگ به قطعات کوچکتر (چیپلت) تقسیم می‌شود که هر کدام می‌توانند با فناوری‌های متفاوتی ساخته شوند و سپس با استفاده از پکیجینگ پیشرفته سه‌بعدی به هم متصل گردند. این کار هزینه‌ها را به شدت کاهش داده و محدودیت‌های فیزیکی را دور می‌زند. علاوه بر این، ظهور سخت‌افزارهای تخصصی مانند شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی (NPU)، واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) بسیار قدرتمند و تراشه‌های اختصاصی (مانند TPU گوگل یا سیلیکون‌های اختصاصی اپل M-Series)، نشان می‌دهد که آینده از آنِ طراحی‌های هوشمندانه‌تر است، نه صرفاً ترانزیستورهای ریزتر. جمع‌بندی: پایانی برای یک آغاز قانون مور نمرده است، بلکه تکامل یافته است. شاید دیگر نتوانیم با همان سرعت دیوانه‌وار دهه 90، ابعاد ترانزیستورها را نصف کنیم و به دیوارهای فیزیک کوانتوم برخورد کرده باشیم؛ اما عطش انسان برای قدرت پردازشی متوقف نشده است. همان‌طور که عصر موتورهای بخار جای خود را به موتورهای احتراق داخلی داد، عصر طلایی سیلیکون سنتی نیز در حال واگذاری میدان به معماری‌های سه‌بعدی، پکیجینگ‌های پیچیده، فوتونیک (پردازش با نور) و در نهایت کامپیوترهای کوانتومی است. مهندسان به ما نشان داده‌اند که وقتی دری در فیزیک بسته می‌شود، آن‌ها دیوار را برای یافتن پنجره‌ای جدید خراب می‌کنند. پایان معماری‌های سنتی سیلیکون، کابوسی بود که مهندسان را بیدار کرد تا رویاهای بزرگتر و عجیب‌تری برای آینده فناوری ببینند.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

نرم‌افزار HWMonitor قابلیت نمایش دمای Hotspot را به سری RTX 50 بازگرداند

نرم‌افزار HWMonitor قابلیت نمایش دمای Hotspot را به سری RTX 50 بازگرداند با وجود اینکه انویدیا اندازه‌گیری دمای «Hotspot» (داغ‌ترین نقطه تراشه) را از کارت‌های گرافیک سری «بلک‌ول» (GeForce RTX 50) حذف کرده بود، توسعه‌دهندگان CPUID در جدیدترین به‌روزرسانی ابزار محبوب خود، این قابلیت حیاتی را بازگردانده‌اند. نرم‌افزار HWMonitor در نسخه ۱.۶۵ با دو حسگر جدید وارد عمل شد اگرچه انویدیا نمایش دمای Hotspot را در کارت‌های گرافیک سری RTX 50 متوقف کرده بود، اما حسگرهای مربوط به آن همچنان در سخت‌افزار وجود داشتند. پیش‌تر شاهد بودیم که سازندگان ماد با اعمال تغییرات نرم‌افزاری موفق به فعال‌سازی مجدد این قابلیت شدند؛ اقدامی که نشان داد برخی از کارت‌های گرافیک با وجود گزارش دمای میانگین عادی، به‌دلیل دمای بالای Hotspot دچار کاهش عملکرد حرارتی (Thermal Throttling) می‌شدند. این کارت‌های گرافیک به دلیل دمای بیش از حد در نقاط داغ تراشه، دچار افت عملکرد در بازی‌ها می‌شدند. این تجربه ثابت کرد که حسگرها وجود دارند، اما بنا به دلایلی که هنوز از سوی انویدیا اعلام نشده، توسط این شرکت غیرفعال شده بودند. از آنجایی که نظارت بر دمای Hotspot برای اطمینان از تماس صحیح کولر با تراشه و تشخیص علل کاهش عملکرد حرارتی ضروری است، نیاز کاربران به ابزاری برای اندازه‌گیری این دما کاملاً احساس می‌شد. خوشبختانه، تیم CPUID در نسخه ۱.۶۵ نرم‌افزار رسمی HWMonitor این امکان را فراهم کرده است. طبق یادداشت‌های انتشار این نسخه، کاربران اکنون می‌توانند دمای Hotspot را در کارت‌های گرافیک سری GeForce RTX 50 اندازه‌گیری کنند؛ قابلیتی که در نسخه‌های قبلی غیرممکن بود. اکنون علاوه‌بر مشاهده دمای میانگین GPU و VRAM، کاربران می‌توانند به‌صورت لحظه‌ای و مستقیم از طریق این نرم‌افزار، دمای داغ‌ترین نقاط کارت خود را زیر نظر بگیرند. کاربری با نام @d9cTB تصویری از رابط کاربری جدید منتشر کرده که نشان می‌دهد دو خوانش متفاوت برای دمای Hotspot نمایش داده می‌شود. به‌نظر می‌رسد یکی از این دماها مربوط به تراشه گرافیکی (GPU) و دیگری مربوط به مدار رگولاتور ولتاژ (VRM) است. گنجاندن هر دو شاخص بسیار کاربردی است و به کاربران اجازه می‌دهد به‌سادگی تشخیص دهند که آیا کارت گرافیک آن‌ها به‌دلیل داغ شدن بیش از حد مدار تغذیه یا خودِ تراشه، دچار محدودیت عملکرد می‌شود یا خیر. امید است سایر سازندگان ابزارهای نظارتی نیز این قابلیت را به نرم‌افزارهای خود اضافه کنند.

مقالات گرندسیستم

1 دقیقه زمان مطالعه

قراردادهای بزرگ AMD و انویدیا با اینتل برای تولید تراشه نهایی شد

قراردادهای بزرگ AMD و انویدیا با اینتل برای تولید تراشه نهایی شد طبق گزارش‌ها، اینتل موفق شده است در بخش فناوری‌های ساخت «18A» و «14A» و همچنین فناوری بسته‌بندی پیشرفته «EMIB»، قراردادهای طراحی بزرگی را به دست آورد که نشان‌دهنده علاقه شدید شرکت‌های بزرگ فناوری به کسب‌وکار تولید تراشه اینتل (Intel Foundry) است. صف‌آرایی بزرگان فناوری برای استفاده از ظرفیت‌های Intel Foundry تاکنون شرکت TSMC تنها تولیدکننده نیمه‌هادی بود که فناوری‌های ساخت و بسته‌بندی پیشرفته و لبه‌تکنولوژی را ارائه می‌داد، اما اینتل به‌سرعت به عنوان یک رقیب سرسخت ظهور کرده است. اینتل درحال‌حاضر گره 18A خود را عرضه کرده که در مسیر تولید انبوه قرار دارد و همزمان بر روی فناوری‌های پیشرفته‌تر 18A-P (در مرحله تولید آزمایشی ریسکی) و گره 14A (تولید ریسکی در ۲۰۲۸ و تولید انبوه در ۲۰۲۹) کار می‌کند. هر سه این گره‌ها نقشی حیاتی در سرمایه‌گذاری‌های فاندری (ریخته‌گری تراشه) اینتل ایفا می‌کنند. به نظر می‌رسد اینتل موفق شده است قراردادهای همکاری مهمی را با مشتریان بسیار بزرگ منعقد کند. موفقیت‌های چشمگیر در گره‌های 18A و 14A بر اساس گزارش «KeyBanc Capital Markets» و «FactSet»، اینتل موفقیت‌های استثنایی در فناوری‌های ساخت نسل بعدی خود، شامل 18A (و نسخه ارتقایافته 18A-P) و 14A به دست آورده است. طبق این گزارش، شایعه شده که اینتل فاندری موفق به کسب قراردادهای طراحی با شرکت‌های AMD، انویدیا، Marvell، مایکروسافت، مایکرون و OpenAI شده است. این فهرستی طولانی از مشتریان خارجی اکنون اینتل را به عنوان یک جایگزین مناسب برای TSMC انتخاب کرده‌اند. اینتل همچنین در حال افزایش تولید محصولات مبتنی بر گره‌های فعلی خود است. گفته می‌شود بازدهی گره 18A از ۶۵ درصد در فصل گذشته، به ۸۵ درصد بهبود یافته است؛ این رقم دقیقاً پشت سر بازدهی ۹۰ درصدی TSMC برای فناوری N2 (۲ نانومتری) قرار دارد و بسیار جلوتر از بازدهی گزارش‌شده برای فرایند SF2 سامسونگ (۵۰ تا ۶۰ درصد) است. اینتل اعلام کرده است که در اواخر سال جاری با افزایش تولید 18A، بازار را با گزینه‌های بیشتری از پردازنده‌های Panther Lake و Wildcat Lake پر خواهد کرد. در بخش مراکز داده نیز، اینتل ظرفیت تولید فرایند Intel 4 و Intel 3 خود را گسترش می‌دهد، زیرا انتظار می‌رود هوش مصنوعی عامل‌محور منجر به رشد ۲۵ تا ۳۰ درصدی در بخش پردازنده‌های مرکزی (CPU) این شرکت در سال جاری و رشد ۵۰ درصدی اضافی در سال آینده شود. تکنولوژی EMIB به استاندارد طلایی بازدهی ۹۸ درصدی رسید فناوری کلیدی دیگر در اختیار اینتل، EMIB و نسخه‌های آن شامل «EMIB-T» (ارتقایافته) و «EMIB-M» (بهینه‌شده برای بهره‌وری) است. این راهکارهای بسته‌بندی پیشرفته، تهدیدی جدی برای فناوری CoWoS شرکت TSMC محسوب می‌شوند که با محدودیت‌های شدید عرضه مواجه است. اینتل در حال حرکت به سمت بسته‌بندی روی زیرلایه‌های شیشه‌ای (Glass Substrate) است که در تأسیسات «ریو رانچو» تولید خواهد شد. این فناوری امکان استفاده از دای‌های (Die) بیشتر و بزرگ‌تر را در پیکربندی‌های بهینه از نظر هزینه و منعطف فراهم می‌کند که از طریق پل‌های اتصالی EMIB ممکن می‌شود. طبق همان گزارش، بازدهی EMIB-T اینتل به رقم خیره‌کننده ۹۸ درصد رسیده است. تنها سه ماه پیش، بازدهی EMIB اینتل ۹۰ درصد گزارش شده بود. این پیشرفت، همان جهشی بود که اینتل برای رسیدن به جایگاه TSMC در بخش بسته‌بندی به آن نیاز داشت، چرا که رسیدن به بازدهی نهایی ۹۸ تا ۹۹ درصد، دشوارترین مرحله است. اگر این گزارش صحت داشته باشد، سازندگان تراشه‌های بدون کارخانه (Fabless) اکنون اعتماد بیشتری به اینتل خواهند داشت و این احتمالاً دلیلی است که بسیاری از شرکت‌های دیگر برای همکاری به سمت اینتل فاندری سرازیر شده‌اند. برخی از مشتریان احتمالی بسته‌بندی EMIB اینتل درحال‌حاضر شامل انویدیا (پردازنده گرافیکی Feynman)، گوگل (واحد پردازش تانسور HumuFish) و آمازون (تراشه AWS Trainium 3) هستند. بدون شک «لیپ-بو تان» (Lip-Bu Tan)، مدیرعامل اینتل، خدمات تولید تراشه این شرکت را متحول کرده و با استخدام کهنه‌کاران صنعت، این کسب‌وکار را مستحکم‌تر از قبل کرده است. رشد بخش فاندری اینتل با پیشرفت گره 18A و بازدهی ۸۵ درصدی، همراه با قیمت‌گذاری رقابتی و تقاضای سرسام‌آور هوش مصنوعی، اینتل را در مسیری قرار داده که قراردادهای طراحی بزرگی را با اپل، AMD، انویدیا، مایکروسافت، متا و دیگران امضا کند. این پیشرفت‌های مثبت، رشد درآمد و سود هر سهم (EPS) اینتل را تا سال ۲۰۳۰ پشتیبانی خواهد کرد.